Albert van Dijken …………………Philips Koerier……………………Zaterdag 17 augustus 1963

Spaanse werknemers waren thuis in Extremadura

Een .wolkenloze, .zonnige hemel koepelt zicht .deze .morgen over het zuid-Spaan-se. boerendorpje. Guadalupe. .De .kalk-witte .huisjes. aan .de voet .van. het .be-roemde, ..fascinerende .klooster. .Waar eens .de .hertog. van Alva toefde, staan er .vredig .en stil. Slechts .hier. en .daar ontmoeten .we .een .oudje, dat zich voor de .zonnewarmte .heeft. teruggetrokken onder. de. galerij voor. de .huisjes. Daar hebben. .ook .grijs-grauwe .ezeltjes .een plaatsje .gekregen.. Het leven van mens en .dier .gaat .hier immers over dezelfde drempel.

……………Typisch straat van Guadalupe in augustus van 1963

 

Hun vakantie was een feest.

Vanuit ..de. .richting. van .het .pittoreske .dorpsplein. dringen. de stemmen ..van. .tientallen.. mensen. .tot. ons .door. .Daar .bij.. de kroegjes, .die .het .hart .van .Guadalupe .omzomen, heeft .zich de hele .buurtschap .verzameld .om .de .mannen en jongens die thuis acht. .vakantiedagen. .hebben ..doorgebracht. .en .nu .weer ..naar Nederland .terugkeren, uitgeleide te doen. 'Goede reis, tot ziens' Met. deze .wensen. wuiven .se. hem. weg: de vaders en moeders, echtgenoten en kinderen.

Welkom Thuis

Acht dagen geleden waren ze er ook allemaal. Toen kwamen hun mannen .en. zonen,. na .een. half .jaar .in het verre Nederland bij Philips .te .hebben. gewerkt, voor .het .eerst naar huis. Een lange reis.. van ..Eindhoven .naar .Guadalupe:. meer .dan .tweeduizend

………Moeders wachten op hun zon's

kilometer. Middernacht .was het al geweest toen de kerklokken over het dorpje beierden. Welkom thuis Fernado, welkom Pedro, welkom .ook Lorenzo. Saluutschoten .klonken. Alles. was plotseling. in rep en roer. Zo haalde het Spaanse dorp zijn zonen. binnen. Als Patricio's .gedachten .teruggaan naar. het moment .waarop hij zijn geboortegrond vaarwel. zei, schudt de stoere, zwartgelokte Spanjaard alle onverschilligheid .van zich af. In. februari van dit jaar brak die dag aan. Voor de eerste maal in zijn leven werd hij toen uit de intieme beslotenheid van het bergdorp in de landstreek Extremadura weggerukt. Met nog negen mannen en jongens. Nagewuifd. door betraande .familieleden en .vrienden , die hen uitgeleide deden. Een nieuw leven tegemoet. Ze capituleerden voor het troosteloze bestaan op de harde, dorre grond.

Ergens achteraf…

Dat afscheid in .de dorpen en gehuchten is nu niet anders dan de vorige. keer. Alleen. weten .de. mannen. nu .waarheen. ze. zullen gaan, wat voor werk ze doen en waar ze eten, drinken en slapen. Echter, een. half jaar gescheiden van geliefden leven is een hele ruk. Er .komt .beweging .in de .menigte. rond het dorpsplein. De bus is in aantocht. Nu .wordt het een drukte van belang. Koffers en bultzakken .krijgen een .plaats in de laadruimte, de rest .gaat in de bus. Vaders .pakken hun .kinderen op de armen, nog .eens en ..weer .opnieuw. .Dan. als .allerlaatste, .moeder. de ..vrouw…

Ergens .bij de. kroegjes, .wat achteraf, staan. enkele paartjes. in een .hartroerende afscheidsomhelzing: donkerogige .meisjes .en zwartgekuifde jongens.

………….De bus is gereed voor vertrek.

Mensen in het dorp Zorita nemen ook afsheid van zijn mannen, zonnen en vrienden.

Chauffeur Bonnie Ramaekers uit Belgisch Limburg heeft al vijf maal de claxon ingedrukt ten teken van vertrek. Hij is al meer dan een uur op .de .tijdschema .achter. Tóch .maakt hij bij dit afscheid geen haast. Rustig .blijft .hij op zijn plaats achter de stuurwiel. De chauffeur weet wat. het. betekent .afscheid .te .nemen .van .vrouw .en. kroost. .Thuis wachten .hem .een .lieve vrouw .en drie echte rakkers. Die. Wanneer vader thuiskomt, prompt op een partijtje voetbal aansturen.

Een laatste kus, een handdruk. Vaarwel, lieve familie, adiós Guada-lupe. Even wegwerken die brok in de keel…

Dan .zingen .ze, .de .mannen, .die .roodbruine .aarde .zo. lief .hebben, volksliedjes .van .Andalucië.. Handgeklap .brengt het ritme bij de fla-menco's in Moorse en zigeunerstijl.

Gitaarklanken

De bus maakt nu een draai op het plein en rolt dan het dal in, waar grauwe, grijze en bruine ezeltjes en kittige Andalusische paardjes rond het middaguur hun siësta houden bij de korenveldjes. In. de bus staat de radio aan. Hard. Om de felle gitaar-klanken te .doen horen. boven het zware. geronk van de .Dieselmotor. .Ronkend en. grommend .vervolg de blauwe bus zijn weg, kronkelze als een slang door. de .ruwe en kale .bergwereld met duizend en één bochten. Op weg naar Nederland, naar het Brabantse Someren en het Limburgse Sevenum, twee dorpen die voor de Spanjarden een begrip zijn geworden.

Dát afscheid: steeds dezelfde. tafereeltjes. In .Cáceres hebben de .Nederlandvaarders zicht met de families bij de Plaza del General Mola verzameld. Een drukte van belang. Koffers en andere bagage zijn reeds geladen. Afscheid van vrouw en kin-deren, van verloofden , van vrienden en kennissen vraagt tijd.

Aan moeders rok

Luis Aparicio Arroyo (29), neemt zijn drie kinderen nog eens op de arm. Eerst beide meisjes: de zevenjarige Sacramento en de driejarige María Mercedes. Ze strijken .hun pappie .door het .haar. en. krijgen daar nog een extra-zoen voor. Julián, die vijf jaar is, heeft zich aan moeders rok vastgeklemd. Met zijn donkerbruine kijkers zoekt hij zijn vader. Boven op de trotste toren van .de H.María .nestelen .ooievaars. Vadertje .Langbeen .vliegt af en aan en toont geen interesse voor al die drukte daar aan de voet van de toren. Julián Heeft .vader beloofd .goed voor mamma te zullen passen. Pas als vader Luis afscheid neemt van zijn vrouw Sgance Blanco, werp het ooievaarspaar een nieuwsgierig blik naar beneden.

Hasta la vista Sgance, tot ziens Sacramento, María en Julián. De bus verdwijn, een wolk blijf achter… en de herinnering aan acht heerlijke, gelukkige dagen.

Samen uit, samen thuis.

Met vaste hand mennen Nederlandse en Belgische chauffeurs tientallen .paardekrachten langs de met stenen overwoeker-de de vlakten van Zuid-Spanje. In de hitte van de dag .en in de .koelte van .de nacht. trekken deze ridders van de weg langs de .stoffige .wegen. door. bergachtige .streken, .nemen .ze .honderden .bochten .alsof het. hun .dagelijks werk is, honderden kilometers rijden ze langs afgronden met het stuurwiel als kompas. In het grillige wisselende landschap met soms eindeloos lijkende hoogvlakten, plotseling doorsneden met diepe dalen in grijs, rood o f geel, rijden de bussen van Arnold van Dijk uit Eindhoven met monotoon draaiende motoren rond. Nu eens stoppen ze voor traag voorstukkenlende ezeltjes, dan weer. zijn het de herders die, met zijn kudden van schapen o geiten op weg naar de stal, de rijbaan .voor .zich .opeisen. De. chauffeurs zijn er eens echt voor gaan zitten, Hun forse handen omklemmen het stuurwiel, hun gezicht stuur mee. Duizende kilometers zullen onder de wielen van de bussen zijn doorgedraaid als ze straks weer de Lichtstad binnenrijden. Voor de chauffeurs B. Ramakers, .G. Op 't Veld, .T. de vrij, .R. Erens, .L. van de mortel en .J. de Loose en. voor. de ruim honderd zestig Spaanse werknemers, na bijna 4000 kilometers is het geweest: 'Samen uit, samen thuis.

Volver

Beelden uit Guadalupe ( Virtuele wandeling door Extremadura. Web-site van Manuel Trinidad)